Vebinar nədir?

Vebinar nədir və necə yaranıb? Vebinar “web” (internet) və “seminar” sözlərinin birləşməsindən yaranmış anlayışdır və ən sadə dildə desək, onlayn keçirilən seminar, təlim və ya təqdimatdır. Ənənəvi seminarlarla müqayisədə əsas fərq ondadır ki, iştirakçılar tədbirə fiziki olaraq qatılmır, sadəcə internet vasitəsilə qoşulurlar. Spiker danışır, mövzu haqqında məlumat verir, iştirakçılar isə ekran qarşısından dinləyir, suallar ünvanlayır, hətta canlı müzakirələrdə iştirak edə bilirlər.

Vebinarların tarixi 20-ci əsrin sonlarına qədər uzanır. Əvvəlcə bu format daha çox elmi konfranslarda və təhsil məqsədilə istifadə olunurdu. Xüsusən də tibbi biliklərin geniş auditoriyaya çatdırılmasında vebinarların rolu böyük olub. Shah və həmkarlarının araşdırmasına görə, vebinarlar ilk olaraq daha əlçatan öyrənmə platforması kimi yaradılmışdı. Zamanla isə texnologiyanın inkişafı ilə yanaşı, bu vasitə biznesdən tutmuş dövlət tədbirlərinə qədər bir çox sahədə tətbiq olunmağa başladı.

İndi vebinarı təsəvvür etmək çətin deyil: evində oturan tələbə dərsə qoşula bilir, iş adamı yeni məhsulunu təqdim edir, müəllim isə yüzlərlə şagirdi eyni vaxtda dinləyir. Beləliklə, vebinar qlobal miqyasda bilik paylaşımını sürətli və asan hala gətirən əsas vasitələrdən birinə çevrilib.

Vebinar hansı üstünlükləri təmin edir?

Vebinarların ən böyük üstünlüyü məkan və zaman sərhədlərini aradan qaldırmasıdır. Əvvəllər seminara qatılmaq üçün tədbirin keçirildiyi məkana getmək, vaxt və yol xərcləri çəkmək lazım idi. İndi isə bir internet bağlantısı kifayətdir. Dünyanın istənilən nöqtəsində yaşayan insanlar bir kliklə eyni tədbirdə iştirak edə bilirlər. Bu, həm təşkilatçılar üçün daha böyük auditoriya deməkdir, həm də iştirakçılar üçün rahatlıq və qənaət imkanı yaradır.

Gegenfurtner-in araşdırmaları göstərir ki, vebinarlar tədrisdə daha effektiv nəticələr verir. Səbəb isə onların interaktiv olmasıdır. Spiker yalnız danışmır, həm də sual-cavab sessiyaları təşkil edir, iştirakçılar anketlərə qatılır, ekran paylaşımı ilə mövzunu əyani şəkildə izləyirlər. Belə olduqda auditoriya sadəcə passiv dinləyici yox, aktiv öyrənən olur.

Şirkətlər də vebinarlardan geniş istifadə edir. Məsələn, yeni məhsulların təqdimatında, müştərilər üçün təlimlərdə, əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsində vebinarlar ən ideal vasitəyə çevrilib. Çünki bu üsul həm daha sərfəlidir, həm də qısa müddətdə daha çox insana çatmaq mümkündür.

Gələcəkdə vebinarları nə gözləyir?

Mütəxəssislərin proqnozlarına görə, vebinarların gələcəyi daha da parlaq olacaq. Süni intellekt texnologiyaları ilə vebinarlar daha interaktiv və fərdiləşdirilmiş olacaq. Məsələn, avtomatik tərcümə funksiyası dünyanın müxtəlif yerlərindən qoşulan insanların dil baryerini aradan qaldıracaq. Analitik alətlər isə spikerə real vaxtda iştirakçıların maraq səviyyəsini göstərərək, təqdimatın gedişatını dəyişdirməyə imkan verəcək.

Bundan başqa, yaxın illərdə virtual reallıq (VR) və artırılmış reallıq (AR) texnologiyalarının tətbiqi ilə vebinarlar sanki real tədbir hissini verəcək. Təsəvvür edin, siz evinizdə oturursunuz, amma eynək vasitəsilə auditoriya zalındakı kimi spikeri canlı görürsünüz. Bu texnologiyalar vebinarı daha cəlbedici edəcək və fiziki tədbirlərlə arasındakı fərqi minimuma endirəcək.

Vebinar hansı üstünlükləri təmin edir?

Vebinarların əsas üstünlüyü məkan və zaman məhdudiyyətlərini aradan qaldırmasıdır. Əvvəllər bir seminara qatılmaq üçün mütləq tədbirin keçirildiyi məkana getmək lazım gəlirdi. Bu isə həm vaxt itkisi, həm də əlavə xərclər demək idi. Vebinarlar isə bu problemləri tamamilə həll etdi: indi sadəcə internet bağlantısı ilə dünyanın istənilən yerindən tədbirə qoşulmaq mümkündür. Bu rahatlıq həm iştirakçılar üçün, həm də təşkilatçılar üçün böyük üstünlükdür. Təşkilatçılar daha geniş auditoriyaya çata bilir, iştirakçılar isə vaxt və pul qənaəti əldə edirlər.

Tədqiqatçı Gegenfurtner-in araşdırmalarında göstərilir ki, vebinarlar tələbələrin öyrənmə prosesində daha fəal iştirakına şərait yaradır. Bunun səbəbi onların interaktiv olmasıdır. Spiker yalnız təqdimat etmir, həm də sual-cavab sessiyaları keçirir, iştirakçılar anketlərə qoşulur, slaydlar və ekran paylaşımı ilə mövzunu əyani şəkildə izləyirlər. Bu isə auditoriyanı sadəcə passiv dinləyicidən aktiv öyrənənə çevirir.

Şirkətlər də vebinarlardan geniş şəkildə faydalanır. Onlar yeni məhsullarını təqdim etmək, müştərilər üçün onlayn təlimlər keçmək, əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə etmək və hətta işçilərini motivasiya etmək üçün bu formata müraciət edirlər. Çünki vebinar həm daha sərfəlidir, həm də qısa zamanda daha çox insana çatmaq imkanı verir. Bundan başqa, vebinarların çoxu yazılır və sonra paylaşılır, beləliklə tədbirə qoşula bilməyən insanlar da sonradan həmin materialları izləyə bilirlər.

Gələcəkdə vebinarları nə gözləyir?

Mütəxəssislərin fikrincə, vebinarların gələcəkdə rolu daha da artacaq. Süni intellekt texnologiyaları ilə vebinarlar daha interaktiv və fərdiləşdirilmiş olacaq. Məsələn, avtomatik tərcümə funksiyası dünyanın müxtəlif yerlərindən qoşulan insanların dil baryerini aradan qaldıracaq. Eyni zamanda, analitik alətlər spikerlərə real vaxtda iştirakçıların maraq səviyyəsini ölçməyə imkan verəcək. Beləliklə, spiker təqdimatın gedişatını auditoriyanın reaksiyasına uyğun dəyişə biləcək.

Bundan başqa, yaxın gələcəkdə virtual reallıq (VR) və artırılmış reallıq (AR) texnologiyalarının tətbiqi ilə vebinarlar sanki real tədbir təəssüratı yaradacaq. Təsəvvür edin ki, evinizdə oturaraq eynək vasitəsilə konfrans zalındakı kimi spikeri və digər iştirakçıları canlı görürsünüz. Bu texnologiyalar vebinarı daha cəlbedici edəcək və fiziki tədbirlərlə arasındakı fərqi minimuma endirəcək.

Beləliklə, vebinar artıq sadəcə bir onlayn dərs və ya təqdimat deyil, təhsil, biznes və sosial ünsiyyət üçün əsas platforma kimi qəbul olunur. Gələcəkdə bu formatın daha da inkişaf edəcəyi və insanların gündəlik həyatında daha çox yer tutacağı gözlənilir.